Đang tải...

Tìm Hiểu Về Kỹ Thuật Xét Nghiệm PCR

Kỹ thuật PCR đã giúp các nhà sinh học chẩn đoán ra các loại vi khuẩn, xác định được bệnh di truyền hiện nay. Đây là phương pháp còn rất lạ với nhiều người. Bài viết sau sẽ cung cấp đầy đủ thông tin, cùng theo dõi nhé!

Ngày nay, với những bệnh nhiễm trùng, di truyền ngành y đang áp dụng định đề Koch, tìm ra virus gây bệnh. Kỹ thuật xét nghiệm PCR (Polymerase Chain Reaction) hiện nay được đánh giá rất cao và thực hiện từ giai đoạn đầu. Đây là phương pháp có độ đặc hiệu và độ nhạy cao giúp chẩn đoán khá nhiều căn bệnh khó trước đây khi y học chưa phát triển. Vậy PCR là gì?

PCR

Kỹ thuật xét nghiệm PCR có ý nghĩa lớn trong y học

1. Nguồn gốc của PCR

PCR (Polymerase Chain Reaction) là kỹ thuật tìm ra ADN hoặc ARN của mầm bệnh trong bệnh phẩm, nhờ vào các phản ứng của chuỗi enzyme polymerase khuếch đại gấp triệu lần chỉ trong thời gian rất ngắn. Nhờ công nghệ PCR mà từ một mẫu rất nhỏ ADN như một giọt máu, sợi tóc hay một tế bào… các nhà nghiên cứu có thể nhân lên, phóng đại ra thêm nhiều bản để khảo sát, xác định tiếp theo.

Người đã phát minh ra PCR là Kary Mullis, công ty sinh học Cetus, Emeryville, California, Hoa Kỳ vào năm 1983. Mullis đã công bố nhận định rằng “Bắt đầu với một phân tử ADN di truyền, PCR có thể tạo ra 100 tỷ phân từ giống hệt trong một buổi chiều. Phản ứng dễ thực hiện. Nó chỉ cần một ống nghiệm, vài thuốc thử đơn giản và nguồn nhiệt”. Với phát minh vĩ đại này Kary Mullis đã nhận được giải thưởng Nobel cùng với Michael Smith năm 1993.

PCR

PCR ra đời năm 1983 bởi Kary Mullis

2. Quy trình vận hành của PCR

Nguyên lý hoạt động của PCR là sử dụng enzyme trùng hợp polymerase nhanh chóng tạo ra lượng lớn các bản sao từ đoạn ADN (ARN) đã được chọn lọc. Quy trình này gồm ba bước chính: Biến tính, kết hợp và mở rộng lặp lại từ 30 tới 40 chu kỳ. Quá trình này được thực hiện trên một máy quay tự động, có thiết bị làm nóng nhanh, làm lạnh những ống nghiệm chứa mẫu vật phản ứng.

Biến tính (Denaturation) thực hiện ở 94 độ C mục đích giúp sợi xoắn kép ADN tách ra hai đoạn chuỗi đơn ADN.

Kết hợp (Annealing) thực hiện ở 54 độ C. Các cặp kết hợp cùng mẫu chuỗi đơn, enzyme polymerase gắn vào và bắt đầu thực hiện sao chép mẫu.

Mở rộng (Extension) thực hiện ở 72 độ C. Tại bước này polymerase tổng hợp chuỗi ADN bổ sung thêm mẫu để ghép với mồi, kết quả tạo ra một phân tử ADN sợi kép. Các chu kỳ này được lặp đi lặp lại nhiều lần với nhiều bản sao tạo thành và số lượng bản sao mẫu phát triển theo cấp số nhân. Đặc biệt các virus ARN như quai bị, sởi, ZIKA, HIV… các nhà xét nghiệm sẽ dùng enzyme sao chép ngược reverse transcriptase nhằm biến đổi ARN của virus thành ADN sau đó tiến hành xét nghiệm PCR. Kỹ thuật này được gọi là RT - PCR và có 2 giai đoạn:

  • Tổng hợp ADN bổ sung từ ARN vào enzyme RT - Sao chép ngược.
  • Khuếch đại lượng ADN bổ sung bằng PCR chính thống.

3. Ứng dụng PCR trong y học

PCR cho phép chúng ta nhân lên hàng triệu ADN hay ARN trong thời gian ngắn. Vậy nên ngày nay PCR đã trở thành công cụ thiết yếu của các nhà nghiên cứu học, trong phòng thí nghiệm pháp y và di truyền. Áp dụng để chẩn đoán loại bệnh di truyền, tìm ra vi khuẩn, virus, lấy dấu vân tay ADN, nghiên cứu sự phát triển và tiến hóa của con người, xác định quan hệ huyết thống, nhân bản ra ADN của các xác ướp hay sinh học,...

Trong y tế, PCR giúp các bác sĩ chẩn đoán một số bệnh đặc hiệu có liên quan đến di truyền phân tử, mà những phương pháp xét nghiệm truyền thống không kiểm tra được. Ví dụ như xét nghiệm phân tử học PCR và RT - PCR chẩn đoán nhiều căn bệnh.

  • Tìm ra mầm bệnh không thể nuôi cấy như virus viêm gan B, viêm gan C, HIV, Dengue, Herpes, HPV, virus SARS, H5N1, CMV, EBV. Các vi khuẩn như Chlamydia, pallidum, legionella, treponema,...
  • Phát hiện những tác nhân nuôi cấy không thành công vì ít xuất hiện trong bệnh phẩm, chậm phát triển hoặc đã bị điều trị bằng kháng sinh trước đó như virus lao, viêm màng não mủ,...
  • Tìm nhanh các chủng virus dengue bệnh sốt xuất huyết
  • Phát hiện ra nguyên nhân của bệnh ung thư như HPV trong ung thư cổ tử cung, APC trong ung thư đại tràng, BRCA2 của bệnh ung thư vú, TPMT trong bệnh bạch cầu trẻ em, NF trong u xơ thần kinh,...
  • Nghiên cứu về kháng nguyên bạch cầu ở người
  • Tìm thấy các chủng vi khuẩn kháng thuốc: S.aureus MRSA, vi khuẩn sinh ESBL betalactamase và carbapemase…
  • Nhận dạng được độc tố của vi sinh vật: Tiểu đơn vị A của độc tố ruột không chịu được nhiệt từ Escherichia coli
  • Xét nghiệm sinh học phân tử prc ứng dụng trong lập bản đồ, dòng hóa, phát hiện gen hay giải mã trình tự của ADN.

PCR

PCR được ứng dụng rộng rãi trong y học hiện nay

4. Điểm mạnh, điểm yếu của PCR

Xét nghiệm PCR có nhiều ưu điểm vượt bậc so với các phương pháp thông thường khác như:

  • Cho ra kết quả nhanh trong khoảng 5 giờ làm xét nghiệm, độ đặc hiệu cao.
  • Tìm ra nhiều tác nhân vi sinh vật gây bệnh mà phòng thí nghiệm hay miễn dịch bình thường không phát hiện được.
  • Cho kết quả định lượng copies virus, nhằm hỗ trợ các bác sĩ đánh giá rõ giai đoạn cũng như hiệu quả điều trị và tiên lượng bệnh.
  • Phát hiện đột biến gen gây các bệnh ung thư, các bệnh di truyền nguy hiểm khác để kịp thời có biện pháp phòng ngừa.

PCR

Kỹ thuật xét nghiệm PCR cho kết quả trong thời gian ngắn

Tuy nhiên PCR có nhược điểm là phải có lobo hiện đại, đòi hỏi tay nghề kỹ thuật viên, bác sĩ có trình độ chuyên môn cao. Giá thành xét nghiệm rất cao. Những trường hợp đã dùng kháng sinh khi lấy hay bảo quản bệnh phẩm sai quá trình có thể dẫn tới ức chế prc khiến độ nhạy kém đi.

Điều đầu tiên và quan trọng nhất trong y học đó là chẩn đoán và xác định rõ nguyên nhân gốc rễ của bệnh cần điều trị. Đặc biệt là các bệnh nhiễm trùng đến nay ngành y đang áp dụng định đề Koch năm 1884 với nguyên tắc “Tiêu chuẩn vàng để chẩn bệnh nhiễm là tìm ra vi sinh vật gây bệnh”. Nhưng trong thực tế rất khó để làm đúng điều trên, vì số lượng vi sinh vật còn ít hay không được phân lập, tốc độ nhân bản chậm không kịp để điều trị đặc hiệu, ngoài ra còn nhiều yếu tố khác tác động tới việc thu thập bệnh phẩm.

Ngày nay PCR được áp dụng vào y khoa khá rộng rãi để xác định chẩn đoán bệnh. Theo lý thuyết PCR là xét nghiệm định danh ở mức phân tử, gen di truyền hiện đại, có độ đặc hiệu cao. Có nhiều điểm mạnh là vậy nhưng các xét nghiệm chẩn đoán khác cũng có điểm yếu chết người do độ nhạy còn thấp, như là cho âm tính giả. Ví dụ như PCR trong bệnh viêm màng não lao, căn bệnh đòi hỏi phải chẩn đoán, điều trị sớm để có phác đồ tiên lượng tốt, ít biến và di chứng. Dù PCR lao cho dịch não tủy cho ra độ đặc hiệu SP cao gần như tuyệt đối là 98% nhưng độ nhạy SE lại chỉ có 56%. Vậy nên các bác sĩ lâm sàng phải làm PCR lao thêm trên các mẫu xét nghiệm khác như máu, nước tiểu, dịch màng phổi, đờm, màng bụng và các xét nghiệm như soi đàm, chụp phổi, IDR,...

PCR

Xét nghiệm PCR có nhiều ưu điểm vượt trội

Vậy là bài chia sẻ trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về PCR. Hãy ăn uống nghỉ ngơi và tập luyện hằng ngày để có sức khỏe chống lại mọi bệnh tật bạn nhé! Bạn có thể dễ dàng tập thể dục tại nhà bằng máy chạy bộ, xe đạp tập tại website của sieuthitaigia.vn, truy cập ngay hoặc gọi đến hotline 1800 6884 để được tư vấn tận tình.

Showroom MIỀN NAM (36)

77 Phạm Ngũ Lão, Q.Ninh Kiều, TP. Cần Thơ
Tổng đài: 0292 7300 268
507 Trần Hưng Đạo, P. Cầu Kho
Tổng đài: 028 36 36 9725
39-40 Ấp Bắc, Phường 10, TP. Mỹ Tho
Tổng đài: 0273 385 9788
100C Trần Đại Nghĩa, P4, Tp. Vĩnh Long
Tổng đài: 0270 383 8086
1930, Trần Hưng Đạo, P. Mỹ Quý, Tp. Long Xuyên
Tổng đài: 0296 3 958 586
224 Lý Thường Kiệt, Khóm 4, P. 6, TP. Cà Mau
Tổng đài: 0290 351 0151
83 Phạm Hữu Lầu, P. 4, Tp. Cao Lãnh
Tổng đài: 027 7361 5368
175A Lâm Quang Ky, P. Vĩnh Bảo, TP. Rạch Giá
Tổng đài: 0297 3 558 228
509 Lê Hồng Phong, Phường 3, Tp. Sóc Trăng
Tổng đài: (0299) 368 6388
44 Nguyễn Thị Minh Khai, Khóm 6, P.7, TP. Trà Vinh
Tổng đài: 0294 385 6566
58C, Quốc Lộ 60, P. Phú Tân, TP. Bến Tre
Tổng đài: 027 5390 0009
607A Trần Hưng Đạo, P.3, TP. Vị Thanh
Tổng đài: 029 3387 0990
17 Trần Huỳnh, Phường 8 (Cách siêu thị Coopmart 100m), TP. Bạc Liêu
Tổng đài: 0291 369 6697
Trương Định,Tp.Châu Đốc, Tỉnh An Giang
Tổng đài: 1800 6884
359 A Nguyễn Thị Định, P. Bình Trưng Tây
Tổng đài: 028 3620 4585
1A Hoàng Trọng Mậu, Phường Tân Hưng, Quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh
Tổng đài: 1800 6884
658 Ba Tháng Hai, P. 14
Tổng đài: 028 36 36 9724
312 Trường Chinh, P. Tân Hưng Thuận
Tổng đài: 028 36 36 0224
1068 Kha Vạn Cân, P. Linh Chiểu
Tổng đài: 028 3636 7550
80 Tân Hải, Phường 13 (sau toà nhà Etown)
Tổng đài: 028 3812 6972
731 Kinh Dương Vương, P. An Lạc
Tổng đài: 028 3620 3552
346 Nguyễn Oanh, Phường 17, quận Gò Vấp
Tổng đài: 028 36 20 8134
38 Phan Đình Phùng, P2, Quận Phú Nhuận, Tp. HCM
Tổng đài: 028 36203495
1391 Phạm văn Thuận, P. Thống Nhất
Tổng đài: 0251 391 8011
447 Đường 30/4, P. Rạch Dừa
Tổng đài: 0254 3581 449
74 CMT8, P. Long Hương
Tổng đài: 0254 3721 789
27 Đại lộ Bình Dương, Tp.Thủ Dầu Một, Bình Dương (Gần Metro)
Tổng đài: 0274 385 2112
137 Tỉnh lộ 8, KP7, Thị trấn Củ Chi, TP. Hồ Chí Minh
Tổng đài: 028 3620 6713
1000 quốc lộ 14, Ấp 4, P.Tiến Thành, Tp. Đồng Xoài
Tổng đài: 0271 3888 552
167 Lạc Long Quân, H. Hòa Thành
Tổng đài: (027) 6378 9579
112A Tân Hương, P. Tân Quý
Tổng đài: 028 36 36 9723
122 Quốc Lộ 1, Phường 5, TP. Tân An
Tổng đài: 0272 355 0608
715 Lũy Bán Bích, P. Phú Thọ Hòa, quận Tân Phú
Tổng đài: 1800 6884
Nguyễn Kiệm, Phường 3 quận Gò Vấp, Tp. Hồ Chí Minh
Tổng đài: 1800 6884

Showroom MIỀN BẮC (30)

98 Nguyễn Lương Bằng, P. Nam Đồng, Q. Đống Đa
Tổng đài: 0243 2012 400
439 Quang Trung, Phú La, Hà Đông
Tổng đài: 0243 3598 357
805H Giải Phóng, P. Giáp Bát, Q. Hoàng Mai
Tổng đài: 0243 884 8484
118 Ngô Gia Tự, P. Đức Giang, Q. Long Biên
Tổng đài: 0243 641 7831
CT3B 10 Đại Lộ Thăng Long, Xã Mễ Trì, Q .Nam Từ Liêm
Tổng đài: 024 3201 1513
58 Vĩnh Quỳnh, H. Thanh Trì
Tổng đài: 024 3662 9143
129 Hùng Vương, P .Tích Sơn, TP. Vĩnh Yên
Tổng đài: 0211 353 5585
558 Nguyễn Trãi , P.Võ Cường, Tp.Bắc Ninh
Tổng đài: 0222 6537 638
76 Nguyễn Trãi, Phường Lê Lợi, Thành Phố Hưng Yên
Tổng đài: 0221 3900 126
196 Trần Hưng Đạo, TP. Phủ Lý, Hà Nam
Tổng đài: 0226 388 2689
178 đường Trần Hưng Đạo, P. Ngọc Châu, Tp.Hải Dương
Tổng đài: 0220 3558 858
88 Tôn Đức Thắng, Quận Lê Chân, Tp. Hải Phòng
Tổng đài: 0225 383 5552
45 Trần Hưng Đạo, TP. Thái Bình
Tổng đài: 022 7364 5638
70 Trần Thái Tông, P. Thống Nhất, TP. Nam Định
Tổng đài: 0228 3686 558
124 Lương Văn Thăng, P. Đông Thành, Tp. Ninh Bình
Tổng đài: 0229 387 1200
248 Trần Hưng Đạo, TP. Hòa Bình
Tổng đài: 0218 390 9889
214 Bà Triệu, P. Hoàng Văn Thụ, TP. Lạng Sơn
Tổng đài: 0205 370 6668
208 Quang Trung, TP. Thái Nguyên
Tổng đài: 0208 393 5797
151 Nguyễn Thị Minh Khai, TP. Bắc Giang
Tổng đài: 0204 3828 219
47 Giếng Đồn, P. Trần Hưng Đạo. TP. Hạ Long
Tổng đài: 0203 3900 229
655 Đại Lộ Hùng Vương, Phố Việt Hưng, P. Bến Gót, Tp. Việt Trì
Tổng đài: 0210 3666 588
4 Dương Đình Nghệ, P. Tân Sơn, TP. Thanh Hoá
Tổng đài: 0237 3202 068
Bế Văn Đàn, P. Quyết Tiến,Tp. Lai Châu
Tổng đài: 1800 6884
Phạm Văn Xảo, Phường Phố Mới, Tp. Lào Cai
Tổng đài: 1800 6884
Nguyễn Chí Thanh, P. Mường Thanh, Tp. Điện Biên Phủ
Tổng đài: 1800 6884
Lê Văn Tám, P. Minh Khai, Tp.Hà Giang
Tổng đài: 1800 6884
Lý Đạo Thành, P. Nguyễn Thái Học, Tp. Yên Bái
Tổng đài: 1800 6884
Bế Văn Đàn, P. Hợp Giang, Tp. Cao Bằng
Tổng đài: 1800 6884
Nguyễn Du, P. Quyết Thắng, Tp. Sơn La
Tổng đài: 1800 6884
Phú Túc, Xã An Tường,Tp.Tuyên Quang
Tổng đài: 1800 6884

Showroom Miền Trung (22)

381 Thủ Khoa Huân - Phú Thủy - Phan Thiết
Tổng đài: 0252 3868 889
189 Hai Mốt Tháng Tám, P. Phước Mỹ, Tp. Phan Rang - Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận
Tổng đài: 0259 382 1552
88 Hồ Tùng Mậu, P. 1, Tp. Bảo Lộc
Tổng đài: 0263 386 1552
174B Đường 30/4, P. Hòa Cường Bắc
Tổng đài: 0236 3727 900
81 Lê Lợi, Phường Tây Sơn, Thành Phố Pleiku
Tổng đài: 0269 382 3682
22 Nguyễn Trãi, Phường 4, Tp. Tuy Hòa
Tổng đài: 0257 3686 099
956 Trần Hưng Đạo, P. Đống Đa, Tp. Quy Nhơn
Tổng đài: 02563 794 008
112 Lê Thánh Tôn, P.Nghĩa Chánh, Tp.Quảng Ngãi
Tổng đài: 0255 382 1552
66 Nguyễn Đình Chiểu, P.9, TP. Đà Lạt
Tổng đài: 026 3351 0105
Thị xã Gia Nghĩa, Đắk Nông
Tổng đài: 1800 6884
184 Phan Chu Trinh, P. Tân Lợi, TP. Buôn Ma Thuột
Tổng đài: 0262 395 1552
242 Hai Ba Tháng Mười, P. Ngọc Hiệp, Tp.Nha Trang
Tổng đài: 0258 3812 155
2151 Hùng Vương, P. Cam Thuận, Tp. Cam Ranh (Đối diện cây xăng Toàn Đức)
Tổng đài: 0258 3956 896
646 Phan Đình Phùng, Tp. Kon Tum
Tổng đài: 0260 38 59 599
140 Tôn Đức Thắng, Phường An Sơn, Thành Phố Tam Kỳ
Tổng đài: 0235 3586 884
Hai Bà Trưng, P.Cẩm Phô, Hội An
Tổng đài: 1800 6884
133 Điện Biên Phủ, Phường Trường An, Thành phố Huế
Tổng đài: 0234 3681 279
219 Hùng Vương, thành phố Đông Hà
Tổng đài: 0233 352 6884
411 Lý Thường Kiệt, P. Đồng Phú, TP. Đồng Hới
Tổng đài: 0232 389 6884
22 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Trần Phú, TP. Hà Tĩnh
Tổng đài: 0239 369 8969
73 Nguyễn Phong Sắc, P. Hưng Dũng, TP. Vinh
Tổng đài: 0238 3201 969
Tìm cửa hàng gần nhất ( 7:00 - 22:30 )